नमस्कार मित्रांनो, स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याचे स्वप्न प्रत्येक जण पाहतो. पण फक्त संकल्पना असून चालत नाही, तर तो व्यवसाय कायदेशीररित्या सुरक्षित असणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. अनेकदा नवीन उद्योजकांना "नेमके कोणते परवाने लागतात?" याबद्दल संभ्रम असतो.
आजच्या या ब्लॉगमध्ये आपण व्यवसायासाठी आवश्यक असलेल्या महत्त्वाच्या परवान्यांची (Business Licenses) सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
१. शॉप ॲक्ट लायसन्स (Shop Act License / गुमस्ता)
तुम्ही दुकान, हॉटेल किंवा कोणतेही व्यावसायिक कार्यालय सुरू करत असाल, तर 'नगरपालिका' किंवा 'महानगरपालिकेकडून' हे लायसन्स मिळवणे बंधनकारक आहे.
कोणासाठी: १० पेक्षा जास्त कर्मचारी असलेल्या व्यवसायांसाठी हे अनिवार्य आहे.
फायदा: या परवान्याद्वारे तुम्हाला व्यवसायाचे बँक खाते (Current Account) उघडता येते.
२. उद्योग आधार / MSME रजिस्ट्रेशन (Udyam Registration)
केंद्र सरकारच्या सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालयांतर्गत हे रजिस्ट्रेशन केले जाते.
फायदा: सरकारी योजनांचा लाभ मिळवण्यासाठी, कमी व्याजात कर्ज मिळवण्यासाठी आणि सबसिडीसाठी हे अत्यंत उपयुक्त आहे. ही प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत आणि ऑनलाईन आहे.
३. जीएसटी (GST Registration)
जर तुमच्या व्यवसायाची वार्षिक उलाढाल (Turnover) एका ठराविक मर्यादेपेक्षा जास्त असेल, तर GST नंबर घेणे आवश्यक आहे.
मर्यादा: वस्तू विक्रीसाठी ₹४० लाख आणि सेवा क्षेत्रासाठी (Services) ₹२० लाख. (काही राज्यांमध्ये ही मर्यादा वेगळी असू शकते).
४. पॅन आणि टॅन (PAN & TAN Card)
PAN: वैयक्तिक व्यवसायासाठी स्वतःचा पॅन चालतो, पण 'पार्टनरशिप' किंवा 'प्रायव्हेट लिमिटेड' कंपनी असेल तर कंपनीच्या नावाने स्वतंत्र पॅन कार्ड लागते.
TAN: जर तुम्ही कर्मचाऱ्यांचा टॅक्स (TDS) कापणार असाल, तर TAN नंबर आवश्यक आहे.
५. अन्न परवाना (FSSAI License)
जर तुमचा व्यवसाय खाद्यपदार्थांशी संबंधित असेल (उदा. हॉटेल, मेस, बेकरी, अगदी घरगुती डबा सर्व्हिस), तर FSSAI चा परवाना घेणे कायदेशीररित्या बंधनकारक आहे.
६. प्रोफेशनल टॅक्स (Professional Tax - PT)
महाराष्ट्रात व्यवसाय करताना व्यावसायिक कर (PT) भरणे आवश्यक असते. यामध्ये दोन प्रकार असतात:
PTEC: स्वतः मालकासाठी.
PTRC: जर तुमच्याकडे पगारदार कर्मचारी असतील तर.
परवाने काढताना लागणारी महत्त्वाची कागदपत्रे:
१. आधार कार्ड आणि पॅन कार्ड.
२. पासपोर्ट साईज फोटो.
३. जागेचा पुरावा (Light Bill/Rent Agreement).
४. बँकेचे कॅन्सल चेक.
निष्कर्ष
व्यवसाय लहान असो वा मोठा, सुरुवातीलाच सर्व कागदपत्रे पूर्ण ठेवल्यास तुम्हाला भविष्यात बँकिंग व्यवहार आणि सरकारी कामात त्रास होत नाही. वरीलपैकी तुमच्या व्यवसायाला कोणते परवाने लागू होतात, हे तपासून आजच कार्यवाही सुरू करा!
तुम्हाला हा ब्लॉग कसा वाटला? तुमच्या काही शंका असतील तर कमेंटमध्ये नक्की विचारा!
मी तुम्हाला तुमच्या विशिष्ट व्यवसायानुसार (उदा. हॉटेल, किराणा दुकान किंवा IT कंपनी) कोणत्या कागदपत्रांची यादी लागेल, ती तयार करून देऊ का?

Comments
Post a Comment